Hooggevoelig, wat is dat?

De term ‘hooggevoelig’ of ‘hoogsensitiviteit’ werd in de jaren negentig geïntroduceerd door de Amerikaanse psychologe Elaine Aron. Ze noemt twee aspecten kenmerkend voor een hoogsensitief kind: ‘de neiging veel op te merken’ en ‘diep te reflecteren alvorens te handelen’ (Het hoogsensitieve kind, 2004, p.23). Haar bevindingen werden nogal lauw ontvangen, ook omdat er te weinig wetenschappelijke onderbouwing te vinden was. Toch is zij verder gegaan met het uitvoeren van diverse studies en onderzoeken om deze specifieke eigenschap onder de aandacht te brengen. Inmiddels is het een bekend fenomeen en wordt er veel wetenschappelijk onderzoek naar gedaan

Hooggevoeligheid is een karaktereigenschap, een persoonskenmerk en dus geen ziekte of (gedrag)stoornis. Het is aangeboren en vaak is ook één van de ouders hooggevoelig. Het komt bij ongeveer 15-20% van de bevolking voor. In een klas van 30 leerlingen, kunnen er dus ca. 5-6 hoogsensitieve kinderen zitten. Iemand die hooggevoelig is, beleeft de wereld op een intensere manier en is beter in staat om nuances aan te voelen. Dit vanwege een gevoeliger zenuwsysteem en een diepgaandere verwerking van informatie (prikkels) in de hersenen

Wanneer er bijv. op school iets verteld wordt over een flinke storm in Frankrijk waarbij er bomen zijn omgevallen en op auto’s terecht zijn gekomen waardoor iemand is overleden, denkt het kind daar diep over na en betrekt het gebeuren op zijn eigen situatie. ’s Avonds in bed komt de bezorgdheid eruit: het kind wil niet op vakantie, want ‘stel je voor dat ook op onze auto een boom valt, zijn we dan allemaal dood?’ Of ‘kan het ook hier gebeuren waar wij wonen?’ In feite is er sprake van behoedzaamheid, omdat het kind bedenkt wat er allemaal kan gebeuren en het gevaar probeert te mijden

hooggevoelige kenmerken die in het oog springen:

  • intens voelen/beleven
  • snel moe door vele prikkels
  • opmerkzaam
  • elk vreemd geurtje ruiken, subtiel reukorgaan
  • gevoelig voor (hard) of plotseling geluid
  •  intuïtief
  • groot gevoel voor eerlijk/oneerlijk
  • grote fantasie/verbeeldingskracht
  • gevoelig voor sfeer/ gevoelens van anderen
  • empathisch, zorgzaam
  • heftige emoties
  • sterke binding met de natuur
  • gevoelig voor pijn
  • afzonderen/alleen willen zijn
  • eerst kijken of iets veilig is alvorens uit te proberen
  • het best presteren zonder ‘druk’
  • voedselovergevoeligheid
  • perfectionistisch
  • kan heel rustig zijn of juist heel druk (met als gevolg verschillende “labels”)
  • slim, creatief, scherpzinnig gevoel voor humor

Het is van belang dat deze eigenschap wordt herkend. Ze kunnen zelf niet ‘beredeneren’ wat er aan de hand is en voelen zich vaak ‘anders’. Je ziet bij deze kinderen vaak een verhoogd zelfbewustzijn. Ze hebben goed in de gaten dat andere kinderen niet ‘zo zijn’. Een hooggevoelig kind weet zich vaak geen raad met al die gevoelens en prikkels die binnenkomen. Niets zo frustrerend voor een kind als het zelf niet begrijpt wat er speelt en ook niet begrepen wordt. Ouders merken thuis dat het kind boos is of zich afzondert. Op school “passen zij zich aan, thuis komt de ontlading” wordt er vaak gezegd

Boos reageren, stemverheffing of onbegrip zorgt ervoor dat een hooggevoelig kind zich onveilig en onzeker gaat voelen. Zij hebben grote behoefte aan een veilige, vertrouwde omgeving. Ze voelen zich het meest op hun gemak bij volwassenen die oprecht zijn en rustig met hen omgaan. Ze durven dan veel meer zichzelf te zijn en kunnen je heerlijk verrassen met hun unieke eigenschappen!

“Willen we deze kinderen helpen, dan dienen we hun gevoelige aard te erkennen, te begrijpen en te accepteren.
Dat is een voorwaarde voor ze om te kunnen zijn wie ze zijn”